Ерін обыры — ерін тіндерінде дамитын қатерлі ісік. Көп жағдайда ол жалпақ жасушалы карцинома болып, төменгі ерінде кездеседі. Ұзақ жазылмайтын жара, қабыршақ, түйін, қан кету немесе түсінің өзгеруі тексеруді қажет етеді. Диагноз биопсиямен расталады, ал емдеу сатысына, орналасуына және жалпы денсаулық жағдайына байланысты.
Ерін обыры дегеніміз не?
Ерін обыры бас және мойын обырлары тобына жатады. Жағдайлардың көпшілігі жалпақ жасушалы карцинома болып табылады, әрі төменгі ерін жоғарғы ерінге қарағанда жиірек зақымданады. Ерін көзге көрінетін аймақ болғандықтан, күмәнді өзгерістер тереңірек құрылымдарға таралмай тұрып байқалуы мүмкін.
Ерін обырының белгілері қандай?
Ескерту белгілеріне жазылмайтын жара, қайта-қайта қабыршақтану немесе қан кету, қатты не қалыңдаған аймақ, жаңа түйін, ұзақ сақталатын ақ немесе қызыл дақ, ауырсыну, ұю, сондай-ақ ерін пішіні немесе түсінің тұрақты өзгеруі жатады. Мұндай белгілер қатерсіз себептерден де болуы мүмкін, бірақ олардың ұзақ сақталуы маңызды.
Ерін обырының қауіп факторлары қандай?
Маңызды қауіп факторларына ультракүлгін сәулеге ұзақ уақыт әсер ету, темекі пайдалану, жастың ұлғаюы, иммунитеттің төмендеуі және бұрын болған актиникалық зақымдану жатады. Алкогольді көп мөлшерде қолдану да ауыз қуысы обыры қаупін арттыруы мүмкін. Адам папилломавирусының (HPV) кейбір түрлері бас және мойын обырларымен байланысты, бірақ HPV маңызы ісіктің орналасуына қарай өзгереді және әрбір ерін зақымының себебі деп қабылдауға болмайды.
Ерін обыры қалай анықталады?
Бағалау әдетте ерінді, ауыз қуысын, жақты және мойынды қараудан және сипап тексеруден басталады. Күмәнді зақым биопсия арқылы расталады. Дәрігерлерге терең тіндерді, лимфа түйіндерін немесе ықтимал таралуды бағалау қажет болса, ультрадыбыстық зерттеу, CT, MRI немесе PET-CT қолданылуы мүмкін.
Ерін обырының сатысы қалай анықталады?
Сатылау бастапқы ісіктің көлемі мен тереңдігін, жақын орналасқан құрылымдар мен лимфа түйіндерінің зақымдануын және аурудың алыс ағзаларға таралған-таралмағанын ескереді. Саты тек ісік диаметріне қарап анықталмайды, сондықтан тек өлшемге негізделген жеңілдетілген сипаттамалардың орнына қазіргі TNM критерийлері қолданылуы тиіс.
Ерін обыры қалай емделеді?
Шағын және жергілікті ісіктер көбіне еріннің қызметі мен сыртқы көрінісін барынша сақтауға бағытталған хирургиялық жолмен емделеді. Таңдалған жағдайларда сәулелік терапия балама болуы немесе операциядан кейін қолданылуы мүмкін. Неғұрлым асқынған ауру кезінде мойын лимфа түйіндерін емдеу, жүйелік терапия немесе қалпына келтіру операциясы қажет болуы мүмкін.
Қауіпті қалай азайтуға болады?
Ерінді күшті күн сәулесінен қорғау, темекіден бас тарту және ауыз қуысы немесе еріндегі ұзақ сақталатын зақымдарды дәрігерге көрсету алдын алуға болатын қауіптерді азайтуға көмектеседі. Иммунитеті төмен адамдарда кейбір тері және ерін обырларының қаупі жоғары болғандықтан, маманға ертерек қаралу қажет болуы мүмкін.
Дәрігерге қашан қаралу керек?
Ерінде ұзақ сақталатын түйін, жара, түсініксіз қан кету, үдемелі ісіну, ұю немесе басылмайтын өзгеріс болса, медициналық тексеруден өтіңіз. Түсініксіз салмақ жоғалту басқа тұрақты белгілермен қатар жүрсе маңызды болуы мүмкін. Бақыланбайтын қан кету немесе жаңадан пайда болған тыныс алу не жұтыну қиындығында шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.
Дереккөздер
- Түрік тіліндегі түпнұсқа мақала: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/dudak-kanseri-nedir-dudak-kanseri-belirtileri-nelerdir
- NHS — Ауыз қуысы обыры дегеніміз не?: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-cancer/what-is-mouth-cancer/
- NHS — Ауыз қуысы обырының себептері: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-cancer/causes/
- NHS — Ауыз қуысы обырына арналған тексерулер және келесі қадамдар: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-cancer/tests-and-next-steps/
- NHS — Ауыз қуысы обырын емдеу: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-cancer/treatment/
Жиі қойылатын сұрақтар
Ерін обыры дегеніміз не?
Ерін обыры — ерін тіндерінен басталатын қатерлі ісік. Көп жағдайда ол жалпақ жасушалы карцинома болып, төменгі ерінде пайда болады. Ерін оңай көрінетіндіктен, ұзақ жазылмайтын жара, түйін, қан кету немесе түсінің өзгеруі салыстырмалы түрде ерте байқалуы мүмкін және дәрігер бағалауы қажет.
Ерін обырының белгілері қандай?
Жиі кездесетін ескерту белгілеріне жазылмайтын жара, қайта қабыршақтану немесе қан кету, қатты немесе қалыңдаған аймақ, жаңа түйін, тұрақты қызыл не ақ дақ, ауырсыну, ұю және ерін түсі немесе пішінінің ұзақ өзгеруі жатады. Бір ғана белгіден гөрі оның ұзақ сақталуы маңызды.
Ерін обырының қауіп факторлары қандай?
Ультракүлгін сәулеге ұзақ әсер ету, темекі пайдалану, жастың ұлғаюы, иммунитеттің төмендеуі және бұрынғы актиникалық зақым қаупін арттырады. Алкогольді көп қолдану да ауыз қуысы обыры қаупіне үлес қосуы мүмкін. HPV кейбір бас және мойын обырларымен байланысты, бірақ оның маңызы ісіктің орналасуына қарай өзгереді және әрбір ерін обырында негізгі себеп деп саналмайды.
Ерін обыры қалай анықталады?
Диагностика әдетте ерінді, ауыз қуысын, жақты және мойынды тексеруден басталады. Күмәнді аймақ биопсиямен расталады. Емдеуді жоспарламас бұрын терең тіндерді, лимфа түйіндерін немесе ықтимал таралуды бағалау қажет болса, ультрадыбыстық зерттеу, CT, MRI немесе PET-CT қосылуы мүмкін.
Бұл мазмұн ақпараттық сипатта және дәрігер тағайындаған консультацияны, диагностиканы немесе емдеуді алмастырмайды. Шағымыңыз болса, білікті денсаулық сақтау маманына жүгініңіз.