Шап ауыруы бұлшықеттерден, сіңірлерден, буындардан, жүйкелерден, несеп немесе ас қорыту жүйесінен және репродуктивтік ағзалардан туындауы мүмкін. Жаттығудан кейінгі жеңіл ауыру бұлшықеттік болуы ықтимал, бірақ кенет қатты ауыру, жаңа түйін, қызба, құсу, аталық без ауыруы, көп қынаптық қан кету немесе естен тану шұғыл бағалауды қажет етеді.
Шап ауыруы дегеніміз не?
Шап ауыруы — дене мен санның жоғарғы бөлігі түйісетін іштің төменгі аймағындағы жайсыздық. Бұл жерде бұлшықеттер, байламдар, жүйкелер, лимфа түйіндері және бірнеше ішкі ағза бір-біріне жақын орналасатындықтан, ауырсынудың орны ғана себепті анықтамайды.
Ауырсыну өткір немесе сыздап, бір жақты немесе екі жақты, үзілісті немесе тұрақты болуы мүмкін. Оның жаттығудан кейін басталуы, қозғалыспен өзгеруі, зәр шығару немесе етеккірмен байланысы және ісінудің болуы ықтимал себептерді тарылтады.
Шап ауыруына не себеп болады?
Жиі себептерге бұлшықет немесе сіңір созылуы, жамбас буыны мәселелері, жарық, ұлғайған лимфа түйіндері, несеп тасы немесе инфекция және репродуктивтік ағзалардың аурулары жатады. Спортшыларда бағытты кенет өзгерткеннен кейін аддуктор созылуы болуы мүмкін, ал жарық жөтелгенде немесе ауыр көтергенде айқынырақ көрінетін ауырсыну немесе томпаю тудыруы ықтимал.
Іш және жамбас ағзаларының аурулары да шапқа таралатын ауырсыну бере алады. Сондықтан ұзақ ауыруды автоматты түрде бұлшықеттік деп санауға болмайды.
Сол немесе оң жақ шап ауыруына не себеп болуы мүмкін?
Бір жақты ауырсыну да бұлшықеттік болуы мүмкін, бірақ кейде жағы бағалауға бағыт береді. Несеп тасы белден шапқа тарайтын қатты ауырсыну тудыруы мүмкін. Аппендицит іштің оң төменгі бөлігіне ауырсыну берсе, кей аналық без жағдайлары бір жақты жамбас және шап ауыруын тудыруы ықтимал. Себепті ажырату үшін клиникалық тексеру керек.
Неліктен шап ауыруы жүруді қиындатады?
Жүргенде күшейетін ауырсыну жамбас буынынан, аддуктор бұлшықеттерінен, сіңірлерден, стресс-жарақаттан немесе айқын созылудан болуы мүмкін. Жарақаттан кейін аяққа салмақ сала алмайтын немесе қатты ісіну не деформация дамыған адам тез тексерілуі тиіс.
Әйелдерде шап ауыруына не себеп болады?
Овуляцияға байланысты ауыру, етеккір түйілуі, аналық без кисталары, жамбас инфекциясы, эндометриоз, жүктілікке байланысты мәселелер және бұлшықеттік созылу себеп болуы мүмкін. Жүкті болуы ықтимал адамда қан кету, бас айналу немесе естен танумен бірге бір жақты қатты ауыру болса, жатырдан тыс жүктілік мүмкін болғандықтан шұғыл бағалау қажет.
Ерлерде шап ауыруына не себеп болады?
Бұлшықет созылуы мен жарық жиі қарастырылады. Аталық без бұралуы, эпидидимис қабынуы, несеп жолы инфекциясы және простатаға байланысты мәселелер де шапта сезілетін ауырсыну тудыруы мүмкін. Кенет қатты аталық без ауыруы — уақытқа тәуелді емді қажет ететін медициналық төтенше жағдай.
Шап ауыруына не көмектеседі?
Қарапайым созылуда салыстырмалы демалыс, ауыртатын әрекеттен уақытша бас тарту және қозғалысқа біртіндеп оралу көмектесуі мүмкін. Ауырсынуды басатын дәрілер басқа аурулар мен қабылдап жүрген препараттарды ескере отырып таңдалуы керек. Ұзақ немесе қайталанатын ауыруда өзін-өзі қайта-қайта емдеудің орнына диагноз қажет.
Шап ауыруы қалай емделеді?
Ем себепке байланысты. Бұлшықет жарақаты оңалтуды, жарық хирургиялық бағалауды, инфекция тиісті микробқа қарсы емді, ал несеп тасы, гинекологиялық немесе урологиялық жағдайлар арнайы күтімді қажет етуі мүмкін. Тарих пен тексеру ішкі себепке күмән туғызса, бейнелеу, қан және зәр талдауы қолданылуы мүмкін.
Шап ауыруы себептерінің негізгі топтары қандай?
Дәрігерлер себептерді жиі бұлшықет-қаңқалық, жарық, несеп жүйесі, асқазан-ішек және гинекологиялық немесе урологиялық топтарға бөледі. Бұл жүйе тексеруді жамбас пен бұлшықетке, құрсақ қабырғасына, несеп пен бүйрекке немесе жамбас ағзаларына бағыттауға көмектеседі. Топтар бір-бірімен қабаттасуы мүмкін, сондықтан соңғы диагноз тарих пен тексеруге сүйенеді.
Дәрігерге қашан қаралу керек?
Белгілер тұрақты, күшейетін, қайталанатын немесе күнделікті өмірге кедергі келтіретін болса, әсіресе себебі белгісіз жағдайда, медицина маманына көрініңіз. Кенет қатты ауыру, естен тану, көп қан кету, аталық бездің қатты ауыруы немесе жүктілік ықтималдығымен бір жақты ауырсыну сияқты белгілерде шұғыл көмек қажет.
Дереккөздер
• Түрік тіліндегі түпнұсқа мақала: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/kasik-agrisi-nedir-kasik-agrisi-neden-olur
• NHS — Groin pain and hip problems: https://www.nhs.uk/conditions/hip-pain/
• NHS — Hernia: https://www.nhs.uk/conditions/hernia/
Anadolu-дағы «Ішкі аурулар» саласы бойынша дәрігерлер
Жиі қойылатын сұрақтар
Шап ауыруы дегеніміз не?
Бұл дене мен санның жоғарғы бөлігі түйісетін іштің төменгі аймағындағы ауырсыну немесе жайсыздық. Орналасуына ғана қарап себепті анықтау мүмкін емес.
Шап ауыруына не себеп болады?
Бұлшықет немесе сіңір созылуы, жамбас буыны, жарық, лимфа түйіндері, несеп тасы не инфекция және репродуктивтік ағзалардың мәселелері жиі себептерге жатады.
Неліктен жүру қиындайды?
Жүргенде күшейетін ауырсыну жамбас буыны, аддуктор бұлшықеттері, сіңірлер, стресс-жарақат немесе қатты созылумен байланысты болуы мүмкін.
Әйелдерде шап ауыруына не себеп болады?
Овуляция, етеккір, аналық без кисталары, жамбас инфекциясы, эндометриоз, жүктілікке байланысты жағдайлар және бұлшықеттік созылу себеп болуы мүмкін.
Бұл мазмұн ақпараттық сипатта және дәрігер тағайындаған консультацияны, диагностиканы немесе емдеуді алмастырмайды. Шағымыңыз болса, білікті денсаулық сақтау маманына жүгініңіз.